Online Zaman Etüdü Programı Nedir?

Online zaman etüdü programı, bir operasyonun çevrim süresini sistematik şekilde ölçmek, ölçüm sonuçlarını analiz etmek ve bu veriyi standart zaman hesaplama çıktısına dönüştürmek için hazırladığım dijital bir araçtır. Üretim ortamlarında planlama, kapasite analizi ve hat dengeleme çalışmalarının temel girdisi doğru süre verisidir. Süre doğru ölçülmezse, planlama sonuçları da sağlıklı olmaz.

Klasik zaman etüdü çalışmalarında süreler genellikle kronometre ile ölçülür ve manuel olarak kaydedilir. Bu yöntem kullanılmaya devam edilse de, analiz tarafı çoğu zaman Excel üzerinde ayrı yürütülür. Online süre tutma yaklaşımı ise ölçüm ve analiz sürecini tek bir yapıda toplar. Böylece ölçüm alınır alınmaz ortalama, standart sapma ve varyasyon gibi göstergeleri görebilirsiniz.

Zaman Etüdü Neden Yapılır?

Zaman etüdü, bir işin normal çalışma koşullarında ne kadar sürede tamamlandığını belirlemek için uygulanır. Amaç yalnızca “süre bulmak” değildir. Amaç; planlamada kullanılabilir, tutarlı ve savunulabilir bir veri üretmektir.

• Kapasite planlama yapabilmek
• Hat dengeleme çalışması yürütmek
• Operasyon karşılaştırması yapmak
• Darboğaz tespiti yapmak
• Standart iş oluşturmak

Özellikle seri üretim yapılan sektörlerde küçük süre farkları dahi toplam üretim çıktısını ciddi şekilde etkileyebilir. Bu nedenle hazırladığım zaman etüd programını, karar süreçlerinde referans veri kaynağı olarak kullanabilirsiniz.

Online Süre Tutma ve Ölçüm Disiplini

Online süre tutma sistemlerinde ölçüm disiplini önemlidir. Tek bir ölçüm hiçbir zaman yeterli değildir. Aynı operasyon farklı tekrarlarla ölçülmeli ve ortalama değer üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Ölçüm sayısı arttıkça ortalama değer daha stabil hale gelir. Bu durum istatistiksel güvenilirliği artırır. Ölçüm tekrarları arasında ciddi fark varsa, süreçte yöntem farklılığı veya ergonomik sorun olma ihtimali yüksektir.

Bu nedenle süre analizi yapılırken yalnızca ortalamaya değil, sürelerin birbirine ne kadar yakın olduğuna da bakılır.

• Ortalama süre: Beklenen çevrim süresi
• Min – Max: Aykırı değer kontrolü
• Standart sapma: Değişkenlik seviyesi
• Süre dalgalanması (%): Stabilite varyans göstergesi

Standart Zaman Hesaplama Süreci

Standart zaman hesaplama, gözlenen sürenin doğrudan planlamaya aktarılması anlamına gelmez. Gözlenen süre, çalışanın o anki temposunu yansıtır. Ancak planlama için referans alınacak süre, normal tempo koşullarına göre düzeltilmiş ve toleranslar eklenmiş süredir.

Hesaplama süreci üç temel adımdan oluşur:

• Gözlenen Süre: Tur ölçümlerinden elde edilen ham süre.
• Normal Süre: Gözlenen sürenin tempo (rating) faktörü ile düzeltilmiş hali.
• Standart Süre: Normal süreye toleransların eklenmiş sonucu.

Standart Süre = (Gözlenen Süre × Tempo) × (1 + Tolerans Oranı)

Bu yaklaşım sayesinde planlama için kullanılan süre, yalnızca ölçüm anındaki performansı değil, sürdürülebilir çalışma koşullarını temsil eder.

ILO Toleransları ve İnsan Faktörü

Zaman etüdü çalışmalarında insan faktörü dikkate alınmadan yapılan hesaplamalar eksik kalır. Bu nedenle ILO tarafından tanımlanan tolerans yaklaşımı referans alınır.

• Kişisel ihtiyaç payı
• Temel yorgunluk oranı
• Pozisyon etkisi
• Kuvvet kullanımı
• Çevresel koşullar
• Dikkat ve monotonluk faktörü

Bu toleranslar eklenmeden yapılan süre planlamaları, genellikle sahada uygulanabilir olmaz.

Süre Dalgalanması Ne Anlama Gelir?

Aynı operasyonun ölçüm sonuçları arasında büyük farklar varsa, süreç stabil değildir. Yüksek varyasyon şu durumlara işaret edebilir:

• Standart iş eksikliği
• Operatör deneyim farkı
• Ergonomik problemler
• Malzeme değişkenliği
• Yöntem farklılığı

Bu nedenle zaman etüdü yalnızca süre belirleme çalışması değil, aynı zamanda süreç analizidir.

Hangi Sektörlerde Kullanılır?

• Tekstil ve konfeksiyon üretimi
• Montaj hatları
• Otomotiv üretimi
• Lojistik operasyonları
• Yalın üretim projeleri
• SMV ve standart süre çalışmaları

Özellikle tekrar eden operasyonların bulunduğu sistemlerde, zaman etüd programı karar destek aracı olarak kullanılır.